{"id":12956,"date":"2026-02-10T17:34:10","date_gmt":"2026-02-10T16:34:10","guid":{"rendered":"https:\/\/sybiracy.edu.pl\/?p=12956"},"modified":"2026-02-12T17:48:37","modified_gmt":"2026-02-12T16:48:37","slug":"10-lutego-1940-r-pierwsza-wywozka-polakow-na-sybir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sybiracy.edu.pl\/index.php\/2026\/02\/10\/10-lutego-1940-r-pierwsza-wywozka-polakow-na-sybir\/","title":{"rendered":"10 lutego 1940 r. &#8211; pierwsza wyw\u00f3zka Polak\u00f3w na Sybir"},"content":{"rendered":"\n<p>10 lutego wspominamy pierwsz\u0105 wyw\u00f3zk\u0119 Polak\u00f3w na Sybir w 1940 r., kt\u00f3ra przynios\u0142a tysi\u0105com rodzin b\u00f3l, roz\u0142\u0105k\u0119 i cierpienie w nieludzkich warunkach. Pami\u0119\u0107 o tamtych wydarzeniach jest wci\u0105\u017c \u017cywa i przekazywana kolejnym pokoleniom. Spo\u0142eczno\u015b\u0107 Szko\u0142y imienia Sybirak\u00f3w uczci\u0142a t\u0119 rocznic\u0119, sk\u0142adaj\u0105c kwiaty i zapalaj\u0105c znicze na grobie Nieznanego Sybiraka.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>10 lutego 1940 roku rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 pierwsza masowa deportacja Polak\u00f3w na Sybir, przeprowadzona przez NKWD. W g\u0142\u0105b Zwi\u0105zku Sowieckiego wywieziono oko\u0142o 140 tys. obywateli polskich. Wielu umar\u0142o ju\u017c w drodze, tysi\u0105ce nie wr\u00f3ci\u0142y do kraju. W\u015br\u00f3d deportowanych by\u0142y g\u0142\u00f3wnie rodziny wojskowych, urz\u0119dnik\u00f3w, pracownik\u00f3w s\u0142u\u017cby le\u015bnej i kolei ze wschodnich obszar\u00f3w przedwojennej Polski.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pierwsza wyw\u00f3zka rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w&nbsp;nocy z&nbsp;9 na 10 lutego 1940 roku. Scenariusz deportacji by\u0142 zawsze podobny: \u0142omotanie do drzwi kolbami karabin\u00f3w w&nbsp;\u015brodku nocy, krzyki, bicie, pop\u0119dzanie w&nbsp;trakcie pakowania, p\u0142acz kobiet i&nbsp;dzieci, ujadanie ps\u00f3w. Ten obraz najcz\u0119\u015bciej pojawia si\u0119 we wspomnieniach<br>deportowanych. W&nbsp;przypadku pierwszej zsy\u0142ki groz\u0119 sytuacji pot\u0119gowa\u0142 mr\u00f3z, dochodz\u0105cy w&nbsp;lutym 1940 roku do minus 40 stopni Celsjusza. W&nbsp;ci\u0105gu kilkunastu minut ludzie tracili dorobek ca\u0142ego \u017cycia:<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201e10 lutego 1940 roku by\u0142 dniem rozstania z&nbsp;tym, co kocha\u0142am \u2013&nbsp;wspomina\u0142a po latach jedna z&nbsp;sybiraczek. \u2013&nbsp;Z rewolwerem enkawudzisty przy g\u0142owie ojciec podpisa\u0142 dokument, \u017ce to z&nbsp;dobrej i&nbsp;nieprzymuszonej woli b\u0119dziemy przesiedleni w&nbsp;inne miejsce. Nie b\u0119d\u0119 opisywa\u0107, co dzia\u0142o si\u0119 w&nbsp;ci\u0105gu dwudziestu minut, jakie mieli\u015bmy do zebrania si\u0119. By\u0142a sobota i&nbsp;mama tylko chleb do pieca wsadzi\u0142a\u2026 a&nbsp;wi\u0119c i&nbsp;tego nie by\u0142o na drog\u0119. Pies m\u00f3j, Burek, ulubieniec, z&nbsp;kt\u00f3rym po polach biega\u0142am w&nbsp;dzieci\u0144stwie, ujada\u0142 straszliwie. Rwa\u0142 si\u0119 tak bardzo, \u017ce my\u015bla\u0142am, i\u017c zerwie si\u0119 z&nbsp;\u0142a\u0144cucha i&nbsp;rzuci na tych, kt\u00f3rzy przyszli nas skrzywdzi\u0107. \u00abSwo\u0142ocz\u00bb \u2013&nbsp;okropne s\u0142owo \u2013&nbsp;us\u0142ysza\u0142am i&nbsp;pad\u0142 strza\u0142\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Zes\u0142a\u0144c\u00f3w czeka\u0142a podr\u00f3\u017c trwaj\u0105ca nawet kilka tygodni. W\u00a0bydl\u0119cych wagonach, kt\u00f3rymi jechali, by\u0142y prycze, \u017celazne piecyki, a\u00a0zamiast toalet \u2013\u00a0dziury w\u00a0pod\u0142odze. Brakowa\u0142o wody, ciep\u0142ych posi\u0142k\u00f3w, opieki lekarskiej. W\u00a0transportach szybko rozprzestrzenia\u0142y si\u0119 wszy i\u00a0pluskwy. Do tego dochodzi\u0142 potworny \u015bcisk. Te ur\u0105gaj\u0105ce ludzkiej godno\u015bci warunki cz\u0119sto powodowa\u0142y \u015bmier\u0107 zw\u0142aszcza najs\u0142abszych: chorych, dzieci, os\u00f3b starszych.<\/p>\n\n\n\n<p>Podr\u00f3\u017c by\u0142a jednak zaledwie pierwszym aktem dramatu zes\u0142a\u0144c\u00f3w. \u2026..<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" data-id=\"12958\" src=\"https:\/\/sybiracy.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/630486478_1344572687472689_6092930334499197111_n-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12958\" srcset=\"https:\/\/sybiracy.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/630486478_1344572687472689_6092930334499197111_n-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/sybiracy.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/630486478_1344572687472689_6092930334499197111_n-300x225.jpg 300w, https:\/\/sybiracy.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/630486478_1344572687472689_6092930334499197111_n-768x576.jpg 768w, https:\/\/sybiracy.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/630486478_1344572687472689_6092930334499197111_n-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/sybiracy.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/630486478_1344572687472689_6092930334499197111_n-1140x855.jpg 1140w, https:\/\/sybiracy.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/630486478_1344572687472689_6092930334499197111_n.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" data-id=\"12959\" src=\"https:\/\/sybiracy.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/630658076_1344572997472658_8087394590328325643_n-1-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12959\" srcset=\"https:\/\/sybiracy.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/630658076_1344572997472658_8087394590328325643_n-1-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/sybiracy.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/630658076_1344572997472658_8087394590328325643_n-1-300x225.jpg 300w, https:\/\/sybiracy.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/630658076_1344572997472658_8087394590328325643_n-1-768x576.jpg 768w, https:\/\/sybiracy.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/630658076_1344572997472658_8087394590328325643_n-1-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/sybiracy.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/630658076_1344572997472658_8087394590328325643_n-1-1140x855.jpg 1140w, https:\/\/sybiracy.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/630658076_1344572997472658_8087394590328325643_n-1.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>10 lutego wspominamy pierwsz\u0105 wyw\u00f3zk\u0119 Polak\u00f3w na Sybir w 1940 r., kt\u00f3ra przynios\u0142a tysi\u0105com rodzin b\u00f3l, roz\u0142\u0105k\u0119 i cierpienie w nieludzkich warunkach. Pami\u0119\u0107 o tamtych wydarzeniach jest wci\u0105\u017c \u017cywa i przekazywana kolejnym pokoleniom. Spo\u0142eczno\u015b\u0107 Szko\u0142y imienia Sybirak\u00f3w uczci\u0142a t\u0119 rocznic\u0119, sk\u0142adaj\u0105c kwiaty i zapalaj\u0105c znicze na grobie Nieznanego Sybiraka. 10 lutego 1940 roku rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 pierwsza masowa deportacja Polak\u00f3w na Sybir, przeprowadzona przez NKWD. W g\u0142\u0105b Zwi\u0105zku Sowieckiego wywieziono oko\u0142o 140 tys. obywateli polskich. Wielu umar\u0142o ju\u017c w drodze, tysi\u0105ce nie wr\u00f3ci\u0142y do kraju. W\u015br\u00f3d deportowanych by\u0142y g\u0142\u00f3wnie rodziny wojskowych, urz\u0119dnik\u00f3w, pracownik\u00f3w s\u0142u\u017cby le\u015bnej i kolei ze wschodnich obszar\u00f3w przedwojennej Polski. Pierwsza wyw\u00f3zka rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w&nbsp;nocy z&nbsp;9 na 10 lutego 1940 roku. Scenariusz deportacji by\u0142 zawsze podobny: \u0142omotanie do drzwi kolbami karabin\u00f3w w&nbsp;\u015brodku nocy, krzyki, bicie, pop\u0119dzanie w&nbsp;trakcie pakowania, p\u0142acz kobiet i&nbsp;dzieci, ujadanie ps\u00f3w. Ten obraz najcz\u0119\u015bciej pojawia si\u0119 we wspomnieniachdeportowanych. W&nbsp;przypadku pierwszej zsy\u0142ki groz\u0119 sytuacji pot\u0119gowa\u0142 mr\u00f3z, dochodz\u0105cy w&nbsp;lutym 1940 roku do minus 40 stopni Celsjusza. W&nbsp;ci\u0105gu kilkunastu minut ludzie tracili dorobek ca\u0142ego \u017cycia: \u201e10 lutego 1940 roku by\u0142 dniem rozstania z&nbsp;tym, co kocha\u0142am \u2013&nbsp;wspomina\u0142a po latach jedna z&nbsp;sybiraczek. \u2013&nbsp;Z rewolwerem enkawudzisty przy g\u0142owie ojciec podpisa\u0142 dokument, \u017ce to z&nbsp;dobrej i&nbsp;nieprzymuszonej woli b\u0119dziemy przesiedleni w&nbsp;inne miejsce. Nie b\u0119d\u0119 opisywa\u0107, co dzia\u0142o si\u0119 w&nbsp;ci\u0105gu dwudziestu minut, jakie mieli\u015bmy do zebrania si\u0119. By\u0142a sobota i&nbsp;mama tylko chleb do pieca wsadzi\u0142a\u2026 a&nbsp;wi\u0119c i&nbsp;tego nie by\u0142o na drog\u0119. Pies m\u00f3j, Burek, ulubieniec, z&nbsp;kt\u00f3rym po polach biega\u0142am w&nbsp;dzieci\u0144stwie, ujada\u0142 straszliwie. Rwa\u0142 si\u0119 tak bardzo, \u017ce my\u015bla\u0142am, i\u017c zerwie si\u0119 z&nbsp;\u0142a\u0144cucha i&nbsp;rzuci na tych, kt\u00f3rzy przyszli nas skrzywdzi\u0107. \u00abSwo\u0142ocz\u00bb \u2013&nbsp;okropne s\u0142owo \u2013&nbsp;us\u0142ysza\u0142am i&nbsp;pad\u0142 strza\u0142\u201d. Zes\u0142a\u0144c\u00f3w czeka\u0142a podr\u00f3\u017c trwaj\u0105ca nawet kilka tygodni. W\u00a0bydl\u0119cych wagonach, kt\u00f3rymi jechali, by\u0142y prycze, \u017celazne piecyki, a\u00a0zamiast toalet \u2013\u00a0dziury w\u00a0pod\u0142odze. Brakowa\u0142o wody, ciep\u0142ych posi\u0142k\u00f3w, opieki lekarskiej. W\u00a0transportach szybko rozprzestrzenia\u0142y si\u0119 wszy i\u00a0pluskwy. Do tego dochodzi\u0142 potworny \u015bcisk. Te ur\u0105gaj\u0105ce ludzkiej godno\u015bci warunki cz\u0119sto powodowa\u0142y \u015bmier\u0107 zw\u0142aszcza najs\u0142abszych: chorych, dzieci, os\u00f3b starszych. Podr\u00f3\u017c by\u0142a jednak zaledwie pierwszym aktem dramatu zes\u0142a\u0144c\u00f3w. \u2026..<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":12957,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-12956","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sybiracy.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12956","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sybiracy.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sybiracy.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracy.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracy.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12956"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/sybiracy.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12956\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12962,"href":"https:\/\/sybiracy.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12956\/revisions\/12962"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracy.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12957"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sybiracy.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12956"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracy.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12956"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sybiracy.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12956"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}